(Tinmoivn) - Hành vi “hôi của” của người dân là phạm tội công nhiên chiếm đoạt tài sản theo quy định tại điều 137 Bộ luật Hình sự hiện hành.

Điển hình cho nạn “hôi của” là hành vi “hôi bia” của người dân tại Đồng Nai vừa qua. Chiếc xe tải chở bia bị lật, người dân đã túa ra tranh cướp bia, thậm chí còn lấy cả xe ba gác đến để chở bia về nhà mặc cho tài xế van xin.

Nạn hôi của xảy ra phổ biến trong xã hội hiện nay, đây là hành vi mà pháp luật không thể làm ngơ, cần có biện pháp mạnh để xử lý hành vi này.

Hiện trường còn lại sau vụ hôi của.

Hôi của có phạm tội?

Luật sư Triệu Trung Dũng, Trưởng Văn phòng Luật sư Triệu Dũng và cộng sự, Đoàn Luật sư TP Hà Nội bày tỏ quan điểm: hành vi của những người dân “hôi của” trong sự việc là hành vi công nhiên chiếm đoạt tài sản, theo quy định của pháp luật hiện hành.

Sẽ bị khởi tố hình sự theo quy định tại điều 137 Bộ luật Hình sự đã được sửa đổi, bổ sung năm 2009: “Nếu số tiền bị chiếm đoạt từ 2 triệu đồng đến dưới 50 triệu đồng hoặc dưới 2 triệu đồng nhưng gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi chiếm đoạt hoặc đã bị kết án về tội chiếm đoạt tài sản, chưa được xóa án tích mà tiếp tục vi phạm.”

Theo TS Phan Anh Tuấn (giảng viên khoa Luật hình sự Trường ĐH Luật TP.HCM) cho biết trong trường hợp giá trị tài sản bị chiếm đoạt đủ định lượng để truy cứu trách nhiệm hình sự, các yếu tố cấu thành tội phạm khác cũng thỏa mãn thì hành vi “hôi của” trong vụ xe tải chở bia có dấu hiệu phạm tội công nhiên chiếm đoạt tài sản (Điều 137 BLHS).

Thẩm phán Phạm Công Hùng (Tòa Phúc thẩm TAND Tối cao tại TP.HCM) và luật sư Trương Xuân Tám (Ủy viên Ban chấp hành Liên đoàn Luật sư Việt Nam) cũng đồng quan điểm về tội danh trên trong vụ xe tải chở bia.

Thẩm phán Hùng phân tích: Công nhiên chiếm đoạt tài sản là hành vi công khai chiếm đoạt tài sản của người khác trong hoàn cảnh vì lý do nào đó người chủ tài sản không đủ năng lực, không có có điều kiện ngăn cản. Trong vụ này sau khi bị lật xe, tài xế xe tải không bị thương nhưng vì lý do khách quan là đường đông, xe cộ qua lại tấp nập. Lợi dụng thời khắc đó, đám đông ùa lại tranh giành, lấy bia thì rõ ràng tài xế không có cách nào ngăn cản nổi.

Làm cách nào để hạn chế nạn “hôi của”

Những hành động “hôi của” của người dân trong hai tình huống trên là trái với thuần phong mỹ tục của người Việt Nam, thể hiện sự thiếu ý thức cộng đồng của những người này.

Những hành động này cần phải được lên án mạnh mẽ trên các phương tiện thông tin đại chúng và phải phê phán kịch liệt những hành vi đi ngược lại truyền thống, đạo đức tốt đẹp của người Việt Nam và lối cư xử không có văn hóa trong xã hội văn minh như vậy.

Đặc biệt, cơ quan lập pháp cũng như cơ quan tố tụng cần triệt để hơn trong việc xử lý hành vi này, như ý kiến của thẩm phán Hùng đưa ra: dù có khó khăn trong việc xác định đối tượng phải chịu trách nhiệm hình sự cũng như thu thập chứng cứ buộc tội cụ thể nhưng đã đến lúc cơ quan tố tụng phải quyết tâm xử lý hình sự để làm gương. Trong trường hợp giá trị tài sản bị một cá nhân chiếm đoạt chưa đủ mức định lượng 2 triệu đồng, cơ quan tố tụng vẫn có thể vận dụng quy định “gây hậu quả nghiêm trọng” để khởi tố. Hậu quả nghiêm trọng ở đây không đơn thuần là thiệt hại về tiền mà ảnh hưởng lớn đến xã hội. “Hành vi này tạo ra một xã hội không an toàn, không nhân văn, nếu cứ ra đường và sơ sẩy một chút là bị người dân tranh giành, xâu xé tiền, tài sản ngay trước mắt thì ai còn dám đi”.

Hoài Thương